KHAI CHỮ ĐẦU XUÂN “VIẾT TIẾP DÁNG HÌNH XỨ SỞ”
Lượt xem:
Tản văn: KHAI XUÂN BÍNH NGỌ – KHAI MỞ ĐẤT NƯỚC TRONG TIM
*Khi “Đất Nước” hòa nhịp cùng xuân Bính Ngọ
Là một người dạy Văn, mỗi khi trở lại trường sau Tết, tôi thường tự hỏi: Mùa xuân này, chúng ta mang gì trở lại bục giảng? Không chỉ là những trang giáo án mới, mà là một tâm thế mới để cùng các em viết tiếp những dòng văn của cuộc đời.”
Sáng nay, khi bước chân vào lớp sau kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ, lòng tôi không chỉ xôn xao bởi sắc xuân mà còn bởi một niềm tự hào thầm lặng. Nhìn những tà áo dài thướt tha, những gương mặt học trò rạng rỡ, tôi bỗng nhớ đến những vần thơ của Nguyễn Khoa Điềm: “Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi…”.
Vâng, Đất Nước không phải là khái niệm trừu tượng xa xôi, mà Đất Nước hiện hữu ngay trong cái cách các em trân trọng phong bao lì xì đỏ, trong cách các em kể về bữa cơm tất niên sum vầy bên ông bà. Với một giáo viên Ngữ văn, tiết học đầu năm không chỉ là khai chữ, mà là khai mở lòng yêu nước từ những điều bình dị nhất.
Suốt kỳ nghỉ Tết vừa qua, có em nào bỗng thấy yêu hơn chiếc bánh chưng xanh, yêu hơn phong bao lì xì đỏ, hay đơn giản là yêu hơn cái cách mẹ tảo tần sắm sửa cho gia đình? Như những vần thơ của Nguyễn Khoa Điềm trong chương Đất Nước:
Đất Nước có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể…
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn…
Tết chính là lúc Đất Nước hiện hữu rõ rệt nhất. Nó không nằm trong bản đồ hay định nghĩa khô khan, mà nằm trong phong tục, trong sự sum vầy và trong chính dòng máu đang chảy trong tim mỗi chúng ta. Năm Bính Ngọ 2026 này, khi chúng ta bước vào một kỷ nguyên mới của công nghệ và sự dịch chuyển, thì những giá trị cốt lõi ấy lại càng là “mỏ neo” để chúng ta không bao giờ lạc lối.
Tôi đứng trên bục giảng, viết dòng chữ “Đất Nước” lên bảng đen như một nghi thức thiêng liêng. Năm Bính Ngọ 2026 – năm của sự vận động và bứt phá – tôi muốn các em hiểu rằng:
Đất Nước là nơi dân mình đoàn tụ
Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc
Sau những ngày nghỉ Tết, khi các em vừa được đắm mình trong văn hóa nguồn cội, tôi muốn khơi gợi lại định nghĩa về một “Đất Nước của Nhân dân”. Tôi nhìn xuống lớp, thấy những “người bạn trẻ” tuổi 17, 18 đang tràn đầy nhựa sống. Các em chính là những người sẽ tiếp nối hành trình “Gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân”.
Tiết học trôi đi trong sự đồng điệu kỳ lạ. Khi phân tích đến đoạn “Đất Nước là máu xương của mình”, tôi thấy những ánh mắt học trò bỗng trở nên sâu sắc hơn. Tết vừa qua, các em đã được sống trong tình thân, và giờ đây, bài giảng giúp các em nhận ra trách nhiệm của mình: phải biết “hóa thân cho dáng hình xứ sở”. Năm con Ngựa, sức trẻ cần phải bền bỉ và can trường để đưa Đất Nước đi xa hơn, như cách cha ông đã bền bỉ giữ gìn phong tục ăn trầu, búi tóc và truyền thống yêu thương.
Năm con Ngựa nhắc nhở chúng ta về sức bền và sự bứt phá. Nhưng dù các em có “sải bước” xa đến đâu, có hội nhập quốc tế mạnh mẽ thế nào, hãy luôn nhớ rằng:
Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn đời…
Mỗi trang văn các em viết, mỗi câu thơ các em cảm thụ sau Tết này, hãy xem đó là một viên gạch nhỏ góp phần xây dựng diện mạo văn hóa của thế hệ mình. Đừng để chữ nghĩa nằm yên trên trang giấy, hãy để nó trở thành hành động tử tế, thành niềm tự hào về nguồn cội.
Gấp trang sách lại, tôi thấy mùa xuân năm 2026 không chỉ mang đến sắc hoa, mà còn mang đến một niềm tin mãnh liệt. Đất Nước đang hồi sinh trong từng nhịp thở của tuổi trẻ, và tôi – người đứng trên bục giảng – hạnh phúc khi được là người gieo những hạt giống tâm hồn ấy vào lòng đất mẹ bao dung.
Mùa xuân Bính Ngọ 2026 đã thực sự bắt đầu dưới mái trường này. Tôi xin chúc cho hành trình “chở chữ” của thầy cô và hành trình “luyện nét người” của các em luôn tràn đầy năng lượng như linh vật của năm nay.
Chúng ta hãy cùng nhau biến mỗi tiết học Văn thành một cuộc gặp gỡ với tâm hồn, để mỗi ngày đến trường là một ngày ta thêm yêu con người và Đất Nước mình hơn.
TG: Chi Mai
